ఈ దసరా సెలవుల్లో నేను చేసిన మంచి పని ఏదైనా ఉందంటే అది ఓ రెండు పుస్తకాలు చదవడం. అవి రాంగోపాల్ వర్మ - నా ఇష్టం; డా. కేశవరెడ్డి -సిటీ బ్యూటిఫుల్.
నా ఇష్టం వర్మ ఆత్మకథ లాంటిది(లాంటిది ఎందుకంటే పూర్తి జీవితాన్నేమీ ఆవిష్కరించదు కాబట్టి). తన చదువు, కాలేజీ జీవితం, గొడవలు, స్నేహితులు, హైదరాబాద్ అమీర్ పేటలో వీడియో లైబ్రరీ వ్యాపారం, టాలీవుడ్, బాలీవుడ్ ప్రవేశాలు, తన సినిమా వెనుక కథలు ఇందులో చెప్పుకొచ్చాడు.
కేశవరెడ్డి - 'సిటీ బ్యూటిఫుల్' పాండిచ్చేరి మెడికల్ కళాశాలలో చదివే ఒక మెడికో జీవిత నేపథ్యంలో వచ్చిన నవల. ఇది ఆయన మిగిలిన నవలలకు భిన్నమైనది.
యాదృశ్చికంగా ఈ రెండు పుస్తకాలను ఒకే సారి తెచ్చుకొని, ఒక దాని తర్వాత ఒకటి చదివాకా నాకన్పించిదేమిటంటే, ఈ రెండింటికీ చాలా సారూప్యం ఉందని. నా ఇష్టం చదివాకా, సిటీ బ్యూటిఫుల్ చదువుతుంటే పుస్తకంలోని కథానాయకుడు దేవీదాస్ స్థానంలో నాకు వర్మనే కనిపించాడు. దానికి కారణం ఏమిటంటే...
రాంగోపాల్ వర్మ - నా ఇష్టం ఆత్మకథ, కేశవరెడ్డి - సిటీ బ్యూటిఫుల్ నవల. ఇది నవల అయినప్పటికీ కేశవరెడ్డి పాండిచ్చేరిలోని తన మెడికో జీవితం నేపథ్యంగానే రాశాడని, అందుకే "ఇది ఒక రకంగా ఆయన Semi autobiography" అని ఈ పుస్తకానికి ముందుమాట రాసిన కాశీభట్ల వేణుగోపాల్ అభిప్రాయపడ్డారు. కేశవరెడ్డి తనకు ప్రతిరూపంగానే ఈ నవలనాయకుడు దేవీదాస్ ను తీర్చిదిద్దాడు.
వర్మ ఇంజనీరింగ్ స్టూడెంట్, దేవీదాస్ మెడికో. ఇద్దరూ మేధావులే. స్వేచ్ఛాజీవులే. ఏకాంతజీవులే. వీరిద్దరి తండ్రులూ తమ పిల్లలు బాగా చదివి, జీవితంలో తమతమ కలలను నెరవేరుస్తారని కలలు కన్న తండ్రులే. ఒకానొక దశలో వర్మ, దేవీ ఇద్దరూ వారి తండ్రుల కలలను కల్లలు చేస్తున్నామనే పశ్చాత్తాపంతో హృదయాన్ని నింపిన కొడుకులే. వర్మకు తన మేనమామతో కొంత సాన్నిహిత్యం ఉంటే, దేవీకి తన అన్న ఆసరాగా నిలబడ్డాడు.
వర్మ జీవితం మీద అయాన్ రాండ్ ఫిలాసఫీ, ఆమె నవల 'ది ఫౌంటెన్ హెడ్' ప్రభావం ఉంది. అందులోని కథానాయకుడు 'హోవార్డు రోర్క్' వర్మకు రోల్ మోడల్.
కేశవరెడ్డి సిటీ బ్యూటిఫుల్ పై జె.డి. శాలింజర్ నవల 'కాచర్ ఇన్ ది రై' ప్రభావం ఉంది. ఇందులోని కథానాయకుడు 'కాల్ ఫీల్డ్' ను ఆదర్శంగా తీసుకొని కేశవరెడ్డి తన 'దేవీ దాస్' ను తీర్చిదిద్దినట్లు కనిపిస్తుంది. కాల్ ఫీల్డ్ , దేవీ (వర్మ కూడా) ఇంచు మించు ఒకే మనస్తత్వం కలిగిన నాయకులు. ఇంచుమించు ఇద్దరి కథ నవలల్లో ఒకే రకంగా ముగుస్తుంది.
వర్మకు, దేవీ దాస్ కు నచ్చినట్లు చేయడం, నచ్చినట్లు ఉండటం ఇద్దరికీ ఇష్టం. సమాజం, సంప్రదాయాలు, బూటకపు కట్టుబాట్లు వీరికి నచ్చవు. ఇద్దరికీ పుస్తకాలు, సినిమాలు చాలా ఇష్టం.
వర్మకు బ్రూస్ లీ సినిమాలు నచ్చితే, దేవీదాస్ కు ఉడ్ సినిమాలు నచ్చుతాయి. వాటిని ఎన్నిసార్లైనా చూడగలరు.
వర్మకు శ్రీదేవి కలలరాణి అయితే, దేవీకి జీనత్ ఆమన్. ఇద్దరూ ఇద్దరి చిత్రాలను తమ హాస్టల్ గదంతా నింపేశారు.
వర్మకు తన కాలేజీ జీవితంలో తన జీవితాన్నే నిర్దేశించగల మేధావైనా సత్యేంద్ర స్నేహితుడిగా దొరికితే, దేవీకి తన చుట్టూ నిండిపోయిన 'ఇంబెసైల్ ముండాకొడుకుల సమూహం'(రచయిత మాటలు)లో తన బాధను నిజంగా పలువరించి, కలువరించే నిఖార్సయిన ప్రాణ స్నేహితుడు 'ఇలాంగో' దొరకడం యాదృశ్చికమే.
వర్మ జీవితంలో సత్య అనే ప్రియురాలో, స్నేహితురాలో, మరొకటో ఉన్నట్లే, దేవీ జీవితంలో 'లవీ' అనబడే లావణ్య ఉంది. కారణాలేవైనా గానీ వారిద్దరూ, వీరిద్దరి జీవితంలోకి తొంగి చూశారే గానీ, జీవితాంతం తోడుండలేకపోయారు.
వర్మ తన సత్యను క్షణం క్షణం సినిమాలో శ్రీదేవీ పాత్రకు, మనోజ్ బాజ్ పేయ్ తో తీసిన సినిమాకు పేర్లుగా పెట్టి నిలుపుకున్నాడు.
దేవీదాస్ తన లవీ- లావణ్యను కలవరింతల్లోనూ మర్చిపోలేదు.
వర్మ తన ఇంజనీరింగ్ బ్యాక్ లాగ్ పెరిగిపోవటం వలన హాస్టల్ వదిలివెళ్ళిపోతే, దేవీదాస్ 80% అటెండెన్స్ లేకపోవడం వలన డిటైన్ అయ్యి, ఆరు నెలలు కాలేజీ వదలాల్సి వచ్చింది.
వర్మ, దేవీ ఇద్దరికీ పెద్దల పట్ల గౌరవం లేదు. వర్మ తన పుస్తకానికి రాసుకున్న ముందుమాట... సారీ ముందు రాసిన 'వెనుకమాట'లో తానే స్వయంగా "నాకు ఊహా తెలిసినప్పపట్నించీ నేను దేవుడ్ని నమ్మలేదు. పెద్దలను గౌరవించలేదు. స్నేహానికి విలువ ఇవ్వలేదు. చదువు మీద ధ్యాస పెట్టలేదు" అంటూ చెప్పకొచ్చాడు.
ఇక దేవీ దాస్ ఎవర్నీ లెక్కచేయలేదు. గౌరవించలేదు. తన కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ ని, అనాటమీ ప్రొఫెసర్ని, ఇతర సహచరులను అందరిని గారు కాకుండా 'గాడు' గా సంబోధించాడు. ఇంకా ముందుకెళ్ళి అందరినీ ఇంబెసైల్ ముండాకొడుకులని, ఇంబెసైల్లంజలనీ కూడా కీర్తించాడు.
ఇట్లా వర్మ కాలేజీ జీవితానికి, కేశవరెడ్డి నవల సిటీ బ్యూటిఫుల్ లోని కథానాయకుడు దేవీదాస్ కు మధ్య చాలా సారూప్యతలు కనిపిస్తాయి.
అలాగే పుస్తకాల భౌతిక రూపంలో కూడా సారూప్యతలు ఉన్నాయి. నా ఇష్టం చదువుతూ ఉంటే, ముందు చదివిన పేజీలు ఒక్కొక్కటీ ఊడిపోతూ ఉంటాయి. పుస్తకం బైండింగ్ వర్కు సరిగా ఉండదు. ఒకప్పుడు ఓరియంట్ లాఙ్మన్ వారి పుస్తకాలు ఇలాగే విసుగు తెప్పించేవి.
సిటీ బ్యూటిఫుల్ నవలలో పబ్లిషర్స్ అచ్చు తప్పులను సరిదిద్దినట్లు లేరు. నవల ఉత్తమ పురుష కథనంలో సాగుతుంది. వచ్చాను, తెచ్చాను, అన్నాను ఇలా ఉండాల్సిన వాక్యాంత క్రియలు అక్కడక్కడా వచ్చాడు, తెచ్చాడు లాంటి క్రియలతో ముగుస్తాయి. అలాగే కథానాయకుడు దేవీదాస్ తన ప్రేయసి లావణ్యను 'లవీ' అని సంబోధిస్తూ ఉంటాడు. లవీ ఉండాల్సిన చాలా చోట్ల అవీ అని కనబడుతుంది.
ఈ విధంగా ఈ రెండు పుస్తకాలు పబ్లిషర్స్ కారణంగా కొద్దిపాటి అసౌకర్యాన్ని, అసహనాన్ని కలిగిస్తాయి. అయినా రెండూ చదివించే గుణం ఉన్న పుస్తకాలే.
- నాయుడు గారి జయన్న
